راهنمای انتخاب دیوار سبز (6 نوع) + کاربردهای آن در معماری مدرن

تابلویی زنده از طبیعت بر دیوار

ایده ایجاد فضاهای سبز عمودی، قدمتی به اندازه تاریخ تمدن بشری دارد. اما در دهه‌ های اخیر، با پیشرفت فناوری و افزایش آگاهی نسبت به اهمیت محیط زیست، دیوار سبز به یک مفهوم مدرن و پرطرفدار تبدیل شده است. این سیستم پیچیده، مزایای متعددی از جمله بهبود کیفیت هوا، کاهش دمای محیط، کاهش آلودگی صوتی، افزایش رطوبت نسبی هوا، ایجاد عایق حرارتی و صوتی، افزایش تنوع زیستی و بهبود سلامت روان انسان را به همراه دارد.

در این مقاله از کمانش به بررسی جامع انواع دیوار گیاهی، کاربردهای متنوع آن‌ها در محیط‌های مختلف و مزایای فراوان این فناوری نوین در بهبود کیفیت زندگی و محیط زیست می‌پردازیم.

دیوار سبز چیست؟

دیوار سبز یا Green wall که به آن گرین وال هم گفته می شود، نوعی دیوارپوش با سیستمی زنده و پویا است. این دیوارپوش با استفاده از گیاهان طبیعی یا مصنوعی و یا ترکیبی از آنها بر روی سطوح عمودی ایجاد می شود و در سه دسته کلی دیوارهای سبز طبیعی، مصنوعی و ترکیبی قابل تقسیم‌ بندی می باشند. استنلی هارت وایت در سال ۱۹۳۸ با اختراع گرین وال، انقلابی در معماری پایدار ایجاد کرد.

امروزه دیوارهای سبز با بازگرداندن طبیعت به شهرها، به مقابله با آلودگی و اثرات مخرب جنگل‌های بتنی کمک می‌کنند. این دیوار گیاهی علاوه بر زیبایی بصری، مزایای متعددی از جمله بهبود کیفیت هوا، کاهش دمای محیط، کاهش آلودگی صوتی، افزایش رطوبت نسبی هوا و ایجاد فضایی آرامش‌بخش را به همراه دارند.

دیوارهای سبز در انواع مختلفی از جمله طبیعی، مصنوعی، هوشمند و با استفاده از گیاهان متنوعی مانند پتوس، گیاهان رونده و درختچه ه‌های کوچک و یا حصار سبز مصنوعی قابل اجرا است. نصب و اجرای گرین وال نیازمند تخصص و رعایت نکات فنی است. انتخاب گیاهان مناسب، زیرسازی مناسب و استفاده از مواد باکیفیت از جمله مواردی است که در موفقیت پروژه بسیار مهم است. این نوع دیوار در محوطه سازی فضاهای خارجی، داخلی، تجاری و مسکونی قابل اجرا بوده و می‌تواند به عنوان یک عنصر طراحی منحصر به فرد در هر فضایی مورد استفاده قرار گیرد.

مشخصات فنی دیوار سبز

دیوارهای سبز، به عنوان یک عنصر طراحی مدرن و پویا، دارای مشخصات فنی متنوعی هستند که به عوامل مختلفی از جمله نوع گیاه، نوع سازه، سیستم آبیاری، نورپردازی و مواد استفاده شده بستگی دارند. در ادامه به بررسی برخی از مهمترین مشخصات فنی دیوارهای سبز می‌پردازیم:

• نوع گیاه
• سیستم ساختاری
• نوع سازه
• سیستم آبیاری
• وزن دیوار سبز
• نورپردازی

دیوارهای سبز عمودی، با استفاده از گیاهان مختلف و سیستم‌های آبیاری خاص، بر روی سطوح عمودی ایجاد می‌شوند. انتخاب گیاه مناسب، نوع سازه، سیستم آبیاری، نورپردازی و مواد استفاده شده از جمله مهم‌ترین عوامل موثر بر عملکرد و زیبایی دیوارهای سبز هستند. این سازه سبز عمودی باید از مواد مقاوم و سبک وزن ساخته شود تا بتواند وزن گیاهان و آب را تحمل کند.

سیستم آبیاری نیز باید به گونه‌ای طراحی شود که نیاز آبی گیاهان را به طور کامل و یکنواخت تامین کند. نورپردازی مناسب، به ویژه در فضاهای داخلی، برای رشد گیاهان ضروری است. علاوه بر جنبه‌های زیبایی‌شناسی، دیوارهای سبز مزایای زیست‌ محیطی متعددی از جمله بهبود کیفیت هوا، کاهش دمای محیط و ایجاد فضایی آرامش‌بخش را به همراه دارند.

انواع دیوار سبز

گرین وال، یکی از عناصر جذاب و کاربردی در معماری مدرن است که علاوه بر زیبایی بصری، مزایای زیست‌محیطی بسیاری نیز دارد. هر کدام از انواع این پوشش سبز، ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند. در ادامه به بررسی هر یک از انواع دیوار سبز می‌پردازیم:

• دیوار سبز نمدی
• دیوار سبز کابلی
• دیوار سبز مدولار
• دیوار سبز هیدروپونیک
• دیوار سبز شبکه ای
• دیوار سبز آکاردئونی

دیوار سبز نمدی

دیوار سبز نمدی ساده‌ ترین و اقتصادی‌ ترین نوع این دیوار است. برای ساخت نوع نمد پلیمری این دیوار، از پنل‌های نمدی استفاده می‌شود که گیاهان درون آن‌ها کاشته می‌شوند. در این نوع دیوار، به جای استفاده از گلدان‌های سنتی، از جیب‌هایی با جنس نمد پلیمری استفاده می‌شود. این جیب‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که ریشه‌های گیاهان بتوانند به راحتی در آن‌ها نفوذ کرده و رشد کنند. این نوع دیوار نمدی به دلیل نصب آسان و نگهداری کم، بسیار محبوب است. پنل‌های نمدی دارای منافذ ریزی هستند که به ریشه گیاهان اجازه می‌دهند تا به راحتی رشد کنند. با این حال، ظرفیت نگهداری آب در این نوع دیوارها محدود است و نیاز به آبیاری مکرر دارد.

دیوار سبز کابلی

در دیوار سبز کابلی، گیاهان بر روی کابل‌هایی که به صورت عمودی نصب شده‌اند، رشد می‌کنند. این نوع دیوار به عنوان یکی از تجهیزات محوطه سازی، ظاهری طبیعی‌تر و پویاتر دارد و امکان ایجاد طرح‌های پیچیده و متنوع را فراهم می‌کند. سیستم آبیاری در این نوع آنها معمولاً به صورت قطره‌ای است و آب به صورت مستقیم به ریشه گیاهان می‌رسد. نوع کابلی این دیوار برای فضاهای بزرگ و با ارتفاع زیاد مناسب است.

دیوار سبز مدولار

دیوار سبز مدولار یا Modular Green Wall سیستم نوین و منعطف برای ایجاد پوشش گیاهی بر روی سطوح عمودی است. این دیوارها از پنل‌های پیش‌ ساخته تشکیل شده‌اند که به راحتی نصب و تعویض می‌شوند. هر پنل به صورت مستقل عمل کرده و امکان طراحی‌های متنوع و شخصی‌سازی شده را فراهم می‌آورد. جنس پنل‌ها اغلب سبک و مقاوم بوده و با استفاده از سیستم‌های آبیاری قطره‌ای یا مه پاش، گیاهان به طور مداوم تغذیه می‌شوند.

در نوع مدولار این دیوار با استفاده از داربست‌های فلزی گالوانیزه از داربست‌های سبک و ظریف فلزی استفاده می‌کند که به دلیل جنس گالوانیزه، ضد زنگ و مقاوم هستند. مهم‌ترین مزیت این روش، امکان ایجاد فرم‌های متنوع و پیچیده است که به شما اجازه می‌دهد تا طراحی‌های منحصر به فردی را برای گرین وال خود ایجاد کنید.

دیوار سبز هیدروپونیک

در دیوار سبز هیدروپونیک، گیاهان بدون خاک و در محیطی آب‌کشت رشد می‌کنند. در این روش، مواد مغذی مورد نیاز گیاهان به صورت محلول در آب به ریشه آن‌ها می‌رسد. این نوع از دیوارهای سبز، نیاز به آبیاری و تعویض محلول غذایی دارد. این نوع گرین وال برای فضاهایی که نور طبیعی کافی ندارند، مناسب است.

دیوار سبز شبکه ای

دیوارهای سبز شبکه ای سازه ای متشکل از شبکه فولادی، قاب های عمودی (محل رشد گیاهان)، جعبه های کشت، سیستم آبیاری و نورپردازی هستند. قیمت این نوع از دیوارهای سبز بر اساس ابعاد، متریال و نوع گیاهان متغیر است. گرین وال شبکه ای همانند انواع دیگر، فضایی عمودی برای تصفیه هوا و بهبود کیفیت آن ایجاد می کند و به بهینه سازی استفاده از فضا کمک می کند. دیوارهای سبز شبکه‌ ای برای انواع گیاهان رونده و پیچنده مناسب هستند و در محیط‌های مختلف قابل نصب می‌باشند.

دیوار سبز آکاردئونی

دیوار سبز آکاردئونی که به آن فنس چمنی آکاردئونی نیز گفته می شود، محصول تزئینی و کاربردی است که از چوب یا پلاستیک فشرده و ریسه برگ‌های مصنوعی ساخته می شود. این دیوار به دلیل طراحی خاص خود، قابلیت جمع شدن و باز شدن مانند یک آکاردئون را دارد و به همین دلیل برای استفاده در تراس، بالکن، نرده، دیوار و حتی سقف بسیار مناسب است. دیوارهای سبز آکاردئونی در طرح‌های متنوعی مانند برگ انگور، پتوس و شمعدانی تولید می‌شوند و به فضاهای داخلی و خارجی زیبایی و طراوت می‌بخشند.

تجهیزات دیوار سبز

دیوارهای سبز، علاوه بر زیبایی بصری، فواید بسیاری از جمله تصفیه هوا، کاهش دمای محیط و بهبود روحیه افراد دارند. برای ایجاد دیوارهای سبز موفق، به تجهیزات مناسب نیاز دارید. برخی از انواع تجهیزات عبارتند از:

• توری دیوار سبز
• گلدان دیوار سبز
• پانل دیوار سبز
• سیستم آبیاری
• بستر کشت

برای ساخت دیوارهای سبز، انتخاب تجهیزات مناسب بسیار مهم است. از جمله این تجهیزات می توان به پنل ها، بستر کشت، توری، فلاور باکس و گلدان مخصوص دیوارهای سبز، سیستم آبیاری، لایه های زهکشی و فیلتر، سازه نگهدارنده و تجهیزات جانبی مانند نور مصنوعی، کود و سموم اشاره کرد. هر یک از این تجهیزات نقش مهمی در رشد و سلامت گیاهان گرین وال ایفا می کنند.

انتخاب تجهیزات مناسب به عواملی همچون نوع گیاه، اندازه دیوار، شرایط محیطی و بودجه بستگی دارد. برای اطمینان از موفقیت پروژه، بهتر است از مشاوره متخصصان این حوزه بهره مند شوید. با انتخاب و نگهداری صحیح تجهیزات، می توانید یک گرین وال زیبا و پویا ایجاد کنید که علاوه بر زیبایی، فواید بسیاری نیز برای شما داشته باشد.

کاربرد دیوار سبز

کاربرد دیوارهای سبز تنها به ساختمان‌های بلند و فضاهای تجاری محدود نمی‌شود. امروزه با تنوع در طراحی و اجرا، این دیوارهای سبز به بخش جدایی‌ ناپذیر بسیاری از فضاهای زندگی تبدیل شده است. برخی از کاربرد های رایج این گرین وال عبارتند از:

• دیوار سبز بالکن
• دیوار سبز حیاط
• دیوار سبز روف گاردن
• دیوار سبز دفاتر و مکان تجاری
• دیوار سبز داخل ساختمان
• دیوار سبز نمای ساختمان

این المان زیبا و کاربردی، به عنوان یک راهکار هوشمندانه برای ایجاد محیط‌ هایی زیباتر، سالم‌تر و پایدارتر مطرح شده است. گرین وال ها در فضاهای داخلی ساختمان‌، فضاهای خارجی مانند بالکن‌، حیاط‌ و روف گاردن‌ها، قابل اجرا هستند. این سازه‌های سبز علاوه بر زیبایی بصری، مزایای متعددی از جمله بهبود کیفیت هوا، کاهش دمای محیط، کاهش آلودگی صوتی و ایجاد یک فضای آرام و دلنشین را به همراه دارند. به عنوان مثال، دیوارهای سبز در خانه در فضای داخلی می‌توانند به بهبود کیفیت هوای داخل ساختمان و ایجاد یک فضای کارآمدتر کمک کنند، در حالی که دیوارهای سبز خارجی می‌توانند به زیباسازی نمای ساختمان و کاهش مصرف انرژی کمک کنند.

انتخاب گیاه مناسب برای هر فضا بسیار مهم است. برای مثال، گیاهانی مانند سرخس، پتوس و سینگونیوم برای بالکن‌ها، کاکتوس و ساکولنت‌ها برای روف گاردن‌ها و پتوس و سانسوریا برای داخل خانه مناسب هستند. ساخت و نگهداری دیوارهای سبز نیاز به تخصص و تجهیزات خاصی دارد که بهتر است به شرکت‌های متخصص سپرده شود.

مزایای دیوار سبز

این سازه‌های سبز عمودی، با ترکیب گیاهان و سازه‌های مصنوعی، فواید بی‌شماری برای محیط زیست و انسان‌ها دارند. در ادامه به برخی از مهم‌ ترین مزایای دیوارهای سبز می‌پردازیم:

• ایجاد یک فضای سبز دلنشین و آرامش‌ بخش
• افزایش جذابیت بصری ساختمان‌ها و فضاها
• تنوع‌بخشی به دکوراسیون داخلی و خارجی
• جذب آلاینده‌های هوا مانند دی اکسید کربن و ذرات معلق و بهبود کیفییت هوا
• کاهش دمای محیط در فصول گرم
• افزایش رطوبت هوا
• جذب صدا و کاهش آلودگی صوتی محیط
• محافظت از نما در برابر عوامل جوی مانند باران و آفتاب
• جلوگیری از رشد خزه و جلبک روی دیوارها
• کاهش نیاز به سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی و صرفه جویی در مصرف انرژی
• افزایش ارزش ملک

این دیوار به بهبود کیفیت هوا، تنظیم دما و رطوبت محیط، کاهش آلودگی صوتی، ایجاد فضای آرامش‌بخش و افزایش ارزش ملک کمک می کند. علاوه بر این به عنوان یک عایق طبیعی عمل کرده و از ساختمان‌ها در برابر عوامل جوی محافظت می‌کند. کاربردهای دیوارهای سبز بسیار گسترده می باشد و از فضاهای داخلی ساختمان‌ها تا فضاهای خارجی مانند بالکن‌ها، حیاط‌ها و روف گاردن‌ها را شامل می‌شود.

معایب دیوار سبز

دیوارهای سبز اگرچه مزایای فراوانی دارند، اما مانند هر سیستم دیگری، با چالش‌هایی نیز همراه هستند. در زیر به برخی از معایب دیوارهای سبز اشاره شده است:

• طراحی، ساخت و نصب، نیازمند سرمایه‌گذاری اولیه قابل توجهی است.
• آبیاری، کوددهی، هرس و تعویض گیاهان به طور مرتب هزینه‌هایی را در پی دارد.
• گیاهان دیوارهای سبز ممکن است به آفات و بیماری‌های مختلفی مبتلا شوند که نیاز به کنترل و درمان دارند.
• نوع گیاهانی مورد استفاده محدود به گونه‌ هایی است که در شرایط کم نور و رطوبت بالا به خوبی رشد کنند.
• رطوبت بیش از حد می‌تواند باعث رشد قارچ‌ها و خزه‌ها شود و به سازه ساختمان آسیب برساند.
• در صورت عدم نگهداری مناسب، گیاهان ممکن است از دیوار جدا شده و ریزش کنند.
• بسیاری از گیاهان دیوارهای سبز به نور کافی نیاز دارند که ممکن است در همه فضاها فراهم نباشد.
• طراحی دیوارهای سبز ممکن است به دلیل محدودیت‌های فنی و گیاهی، با چالش‌هایی همراه باشد.

برای رفع مشکلات، مشاوره با متخصص، انتخاب گیاه مناسب، طراحی دقیق، نگهداری منظم و استفاده از سیستم‌های آبیاری هوشمند ضروری است. با رعایت این موارد، می‌توان از مزایای این سیستم به طور کامل بهره‌مند شد.

نکته: با توجه به نوع ساختمان، شرایط آب و هوایی و نوع گیاهانی که استفاده می‌شود، معایب دیوارهای سبز می‌توانند متفاوت باشند.

کلام آخر

در این مقاله از کمانش دریافتیم که دیوارهای سبز، آینده معماری و طراحی شهری را متحول خواهند کرد. با پیشرفت تکنولوژی و توسعه گونه‌های گیاهی جدید، می‌توانیم انتظار داشته باشیم که دیوارهای سبز در آینده نقش پررنگ‌ تری در زندگی ما ایفا کنند. علاوه بر مزایای زیست‌محیطی، دیوارهای سبز می‌توانند مزایای اقتصادی قابل توجهی نیز داشته باشند. کاهش هزینه‌های سرمایش و گرمایش، افزایش ارزش ملک و جذب مشتریان بیشتر، تنها بخشی از این مزایا هستند.

سوالات متداول دیوار سبز