استفاده از شیشه معمولی در صنعت ساختمان به ویژه در نما، همیشه با ریسک شکستگی و کاهش ایمنی همراه است، زیرا این نوع شیشه در برابر فشار باد، ارتعاشات سازه و شوک حرارتی مقاومت محدودی دارد. شیشه سکوریت با مقاومت ضربه ای حدود 4 تا 5 برابر بیشتر از شیشه معمولی و مقاومت بالا در برابر شوک حرارتی بالا تبدیل به یک شیشه ساختمانی کاربردی و پرفروش شده است. همچنین در صورت شکست، به ذرات ریز و کم خطر تبدیل می شود تا احتمال آسیب به حداقل برسد.

در این مقاله کمانش به معرفی انواع شیشه سکوریت، طرح و رنگ های مختلف آن، کاربردها، مزایا و معایب این شیشه پرکاربرد در معماری مدرن خواهیم پرداخت.
فهرست
شیشه سکوریت چیست؟
شیشه سکوریت یا Tempered Glass یا شیشه میرال، نوعی شیشه ساختمانی ایمن شده است که طی فرآیند حرارت و سردسازی سریع، مقاومت آن در برابر ضربه، فشار و شوک حرارتی افزایش پیدا می کند. در فرآیند تولید شیشه سکوریت، شیشه تا دمای بالا حرارت داده می شود و سپس به صورت کنترل شده به سرعت خنک می شود تا ساختار آن استحکام بیشتری پیدا کند.
شیشه سکوریت در مقایسه با شیشه معمولی چندین برابر مقاومت بیشتری دارد و به همین دلیل در فضاهایی که ایمنی اهمیت بالایی دارد، کاربرد گسترده ای دارد. همچنین نحوه شکست این شیشه آن را از دیگر شیشه ها متمایز می کند، چرا که این شیشه در صورت شکست، تبدیل به قطعات کوچک و کم خطر می شود و احتمال آسیب دیدگی را کاهش می دهد. شیشه های سکوریت به طور معمول توان تحمل حرارت 200 تا 250 درجه سانتی گراد را دارند و در برابر شوک حرارتی، عملکرد بسیار بهتری نسبت به شیشه های معمولی دارند.
امروزه این مصالح ساختمانی به دلیل ایمنی و دوام بالا و ظاهر مدرن در بخش های مختلف صنعت ساختمان و دکوراسیون داخلی، مورد استقبال بسیاری از معماران و طراحان داخلی قرار گرفته است.
مشخصات شیشه سکوریت
شیشه های سکوریت که به آنها شیشه ایمنی نیز گفته می شود، با بهره گیری از فرآیند کنترل شده گرمایش و سرمایش سریع، دارای تنش های فشاری و کششی کنترل شده در ساختار خود می شوند و به همین دلیل مقاومت و ایمنی بالایی پیدا می کنند. استحکام و ایمنی این نوع شیشه، آن را به یکی از گزینه ها برای پروژه های ساختمانی و دکوراسیون داخلی تبدیل کرده است.
از مهمترین مشخصات شیشه های سکوریت که باید به آنها توجه داشت، می توان اشاره ای به موارد زیر داشت:
- مقاومت ضربه ای
- مقاومت خمشی
- مقاومت شیشه سکوریت در برابر فشار باد
- تحمل شوک حرارتی
- حداکثر دمای تحمل
- نحوه شکستن شیشه سکوریت
- ضخامت شیشه سکوریت
- ابعاد شیشه سکوریت
- وزن شیشه سکوریت
- قابلیت استفاده در شیشه دوجداره
- محدودیت های پس از تولید
- استاندارد شیشه سکوریت
در ادامه به بررسی مشخصات این شیشه ایمن خواهیم پرداخت.
| مشخصه | توضیحات | مقدار تقریبی |
|---|---|---|
| مقاومت ضربه ای | استحکام بیشتر نسبت به شیشه معمولی | 4 تا 5 برابر |
| مقاومت خمشی | تحمل فشار و بار بیشتر | حدود 5 برابر |
| مقاومت در برابر فشار باد | مناسب برای نمای ساختمان | بالا |
| تحمل شوک حرارتی | مقاومت در برابر اختلاف دمای ناگهانی | 200 تا 250 درجه سانتی گراد |
| حداکثر دمای تحمل | تحمل حرارتی شیشه | حدود 300 درجه سانتی گراد |
| نحوه شکست | تبدیل به قطعات ریز و کم خطر | ذرات صیقلی و غیر برنده |
| ضخامت | ضخامت های تولیدی متداول | 4 تا 19 میلی متر |
| ابعاد | بسته به ظرفیت کوره | تا حدود 320*600 سانتی متر |
| وزن | وزن شیشه به ازای ضخامت | حدود 2.5 کیلوگرم بر متر مربع به ازای هر میلی متر |
| قابلیت استفاده در شیشه دو جداره | امکان استفاده در ساختار دو جداره و چند جداره | دارد |
| محدودیت های پس از تولید | برش یا سوراخکاری پس از سکوریت | امکان پذیر نیست |
| استاندارد | استانداردهای کنترل کیفیت و ایمنی | ISO 12150-1، ASTM C1048 |
انواع شیشه سکوریت
انواع شیشه سکوریت که در بازار با نام شیشه سکوریت نشکن یا شیشه میرال شناخته می شوند را می توان بر اساس ساختار و نحوه فرآوری، فرم تولید، ظاهر و تکنولوژی دسته بندی کرد که هر کدام کاربرد و ویژگی های متفاوتی دارند.
انتخاب نوع مناسب شیشه میرال می تواند علاوه بر افزایش ایمنی و مقاومت، بر زیبایی بصری، کنترل نور، حفظ حریم خصوصی و عملکرد کلی فضا تاثیرگذار باشد. به همین دلیل شناخت انواع مختلف این شیشه برای معماران، طراحان داخلی و مجریان پروژه های ساختمانی اهمیت زیادی دارد.
در ادامه انواع شیشه سکوریت را بر اساس ساختار و نحوه فرآوری بررسی خواهیم کرد:
- شیشه سکوریت دوجداره
- شیشه سکوریت سه جداره
نوع دیگری از دسته بندی شیشه های سکوریت بر اساس فرم تولید آنها است که در ادامه به آن می پردازیم:
- شیشه سکوریت خم
- شیشه سکوریت تخت
دسته دیگری از شیشه های سکوریت بر اساس نوع شیشه پایه و میزان شفافیت تقسیم می شوند که هر کدام از نظر رنگ زمینه، میزان عبور نور و شفافیت ظاهری با یکدیگر تفاوت هایی دارند:
- شیشه سکوریت سوپر کلیر
- شیشه سکوریت فلوت
علاوه بر ساختار شیشه های سکوریت، می توان آنها را بر اساس ظاهر نیز دسته بندی کرد. در ادامه لیستی از انواع شیشه سکوریت بر اساس ظاهر را خواهیم داشت:
- شیشه سکوریت رفلکس
- شیشه سکوریت مات
- شیشه سکوریت رنگی
- شیشه سکوریت طرح دار
برخی شیشه های سکوریت نیز بر اساس تکنولوژی تولید و عملکرد، در دسته شیشه های هوشمند قرار می گیرند:
- شیشه سکوریت هوشمند
شیشه سکوریت دوجداره
شیشه دوجداره سکوریت از دو لایه شیشه تشکیل می شود که بین آنها توسط اسپیسر فاصله ایجاد شده و فضای میانی به طور معمول با هوا یا گازهایی مانند آرگون پر می شود. یک یا هر دو لایه این ساختار می تواند سکوریت انتخاب شود تا علاوه بر بهبود عملکرد حرارتی و صوتی، ایمنی و مقاومت شیشه نیز افزایش پیدا کند.
این نوع شیشه به دلیل ساختار دوجداره، عملکرد مناسبی در کاهش انتقال صدا، کنترل اتلاف انرژی و جلوگیری از ورود گرما و سرما دارد و به همین دلیل در نمای ساختمان شیشه ای، درب و پنجره شیشه ای و پارتیشن شیشه ای اداری پر کاربرد است.
شیشه سکوریت سه جداره
شیشه های سکوریت سه جداره از سه لایه تشکیل می شوند که بین آنها دو فضای مجزا توسط اسپیسر ایجاد شده و این فضاها به طور معمول با هوا یا گازهای عایق مانند آرگون پر می شوند. در این ساختار یک یا چند لایه شیشه می توانند سکوریت باشند تا علاوه بر افزایش ایمنی، مقاومت شیشه در برابر ضربه و شوک حرارتی نیز بیشتر شود.
این نوع شیشه به دلیل عملکرد مناسب در عایق بندی حرارتی و صوتی، به کاهش اتلاف انرژی، جلوگیری از ورود صداهای مزاحم و افزایش آرامش فضای داخلی ساختمان کمک می کند.
شیشه سکوریت خم
شیشه سکوریت خم نوعی شیشه منحنی است که با حرارت دهی در دمای بالا و فرم دهی روی قالب های مخصوص تولید می شود و سپس طی فرآیند سکوریت، مقاومت آن افزایش پیدا می کند. این فرآیند باعث می شود شیشه علاوه بر ظاهر منحنی و مدرن، در برابر ضربه، فشار و تغییرات دمایی مقاومت بالایی داشته باشد.
شیشه خم سکوریت به دلیل ظاهر خاص و انعطاف در طراحی، در پروژه های معماری مدرن کاربرد گسترده ای دارد. از این نوع شیشه به طور معمول در آسانسورهای پانوراما، ویترین فروشگاه ها، درب های اتوماتیک ورودی، سقف های شیشه ای، پارتیشن های اداری منحنی، کابین دوش و آلاچیق های شیشه ای گرد استفاده می شود.

شیشه سکوریت تخت
شیشه های سکوریت تخت که به صورت صاف و بدون انحنا تولید می شوند، رایج ترین نوع شیشه های سکوریت به حساب می آیند که در ابعاد و ضخامت های مختلف قابل سفارش هستند. این نوع شیشه طی فرآیند حرارت دهی و سردسازی سریع تولید می شود تا مقاومت آن در برابر ضربه، فشار و شوک حرارتی افزایش پیدا کند.
سطح صاف و یکدست نوع تخت شیشه های سکوریت باعث شده است این نوع شیشه در بخش های مختلف ساختمان و دکوراسیون داخلی مورد استفاده قرار گیرد. از این شیشه به طور معمول در ویترین و پیشخوان فروشگاه، درب و پنجره شیشه ای، پارتیشن و غیره استفاده می شود.

شیشه سکوریت سوپر کلیر
شیشه سکوریت سوپر کلیر که در بازار به آن شیشه سکوریت کریستال نیز گفته می شود، با شفافیت بسیار بالا و میزان آهن کمتر نسبت به شیشه های معمولی است که منجر به کاهش ته رنگ سبز در لبه شیشه می شود. این ویژگی باعث می شود، شیشه ظاهری شفاف تر و نزدیک تر به رنگ واقعی داشته باشد و نور را با کیفیت بهتری عبور دهد.
این نوع شیشه پس از فرآیند سکوریت، علاوه بر شفافیت بالا، مقاومت مناسبی در برابر ضربه و شوک حرارتی پیدا می کند و به همین دلیل در نمای ساختمان، ویترین فروشگاه ها، نرده های شیشه ای، پارتیشن ها و پروژه های مدرن و لوکس معماری کاربردی است.

شیشه سکوریت فلوت
در شیشه های سکوریت فلوت از شیشه فلوت به عنوان شیشه پایه تولید می شود. شیشه فلوت رایج ترین نوع شیشه ساختمانی است که سطحی صاف، شفاف و یکنواخت دارد و پس از فرآیند سکوریت، مقاومت آن در برابر ضربه، فشار و شوک حرارتی افزایش پیدا می کند.
این نوع شیشه به دلیل شفافیت مناسب، کیفیت سطح بالا و قیمت اقتصادی تر نسبت به برخی شیشه های خاص، در بخش های مختلف ساختمان مانند درب و پنجره، پارتیشن شیشه ای، نمای ساختمان، ویترین فروشگاه ها و بسیاری از کاربردهای عمومی معماری مورد استفاده قرار می گیرد.
شیشه سکوریت رفلکس
شیشه سکوریت رفلکس یک شیشه ایمن است که علاوه بر مقاومت بالا در برابر ضربه و شوک حرارتی، قابلیت بازتاب نور و کنترل تابش خورشید را نیز دارد. این شیشه با استفاده از پوشش های فلزی یا اکسیدی روی سطح خود، بخشی از نور خورشید را منعکس می کند و باعث کاهش شدت تابش، کنترل دید و کاهش انتقال گرما به داخل ساختمان می شود.
ظاهر براق و بازتابی شیشه رفلکس سکوریت باعث شده است، این نوع شیشه در نمای ساختمان، کرتین وال، پارتیشن اداری، پنجره های بزرگ و سقف های شیشه ای کاربرد گسترده ای داشته باشد. همچنین استفاده از این نوع تا حدی می تواند در کنترل مصرف انرژی و بهبود عملکرد حرارتی ساختمان تاثیرگذار باشد.

شیشه سکوریت مات
شیشه سکوریت مات نوعی شیشه ایمن است که سطح آن به صورت مات یا نیمه شفاف طراحی می شود تا علاوه بر حفظ مقاومت بالای شیشه، دید مستقیم را نیز کنترل کند. این نوع شیشه نور را از خود عبور می دهد، اما مانع از دیده شدن جزئیات پشت شیشه می شود و به همین دلیل مناسب فضاهایی مثل کابین دوش، پارتیشن اداری و اتاق جلسات است که به حفظ حریم خصوصی و نور همزمان نیاز دارند.
البته کاربرد این نوع از شیشه های سکوریت محدود به موارد ذکر شده نمی شود، بلکه بنا به سلیقه و متناسب با سبک دکوراسیون داخلی می توان از آن در نرده ها و حفاظ های شیشه ای و حتی به عنوان شیشه دکوراتیو نیز استفاده کرد.
مات شدن شیشه های سکوریت به طور معمول با روش هایی مانند سندبلاست انجام می شود. این شیشه در مدل های مختلفی مثل طرح دار، مات رنگی، ساتینا و غیره عرضه می شود که بسیار پرطرفدار نیز هستند.
شیشه سکوریت رنگی
در شیشه سکوریت رنگی با افزودن رنگ های مختلف در فرآیند تولید یا استفاده از پوشش های رنگی، علاوه بر مقاومت بالا، جلوه ای زیبا و مدرن به فضا می بخشد. این شیشه طی فرآیند حرارت دهی و سردسازی سریع تولید می شود و به همین دلیل در برابر ضربه، فشار و تغییرات دمایی مقاومت بالایی دارد.
رنگهای این شیشه فقط به دودی و برنز محدود نمی شود، بلکه این نوع شیشه در رنگ های سبز، آبی، مشکی، قهوه ای، نارنجی، صورتی و بنفش نیز تولید می شود تا متناسب با سبک طراحی و نوع کاربرد انتخاب شود.
تنوع رنگ در شیشه های سکوریت باعث شده است، معماران و طراحان داخلی بتوانند هماهنگی بیشتری میان شیشه و متریال دیگر و سبک کلی پروژه ایجاد کنند. به همین دلیل از شیشه های رنگی سکوریت هم در نمای ساختمان، کرتین وال، پنجره، بالکن، پارتیشن شیشه ای و برخی طراحی های دکوراتیو مثل کفپوش شیشه ای و دیوارپوش شیشه ای استفاده کرد.
شیشه سکوریت طرح دار
شیشه سکوریت طرح دار، شیشه ایمنی است که با استفاده از روش هایی مانند سندبلاست، چاپ، حکاکی با ایجاد بافت برجسته روی سطح شیشه طرح های مختلفی روی آن اجرا می شود.
طرح های اجرا شده روی این شیشه می تواند ساده، سنتی، هندسی، مات، چاپی و لوگو دار و حتی به صورت کاملا سفارشی متناسب با سبک طراحی پروژه انتخاب شود. به همین دلیل از این نوع شیشه می توان برای پارتیشن اداری شیشه ای، حمام شیشه ای، درب شیشه ای، ویترین فروشگاه و غیره استفاده نمود.

شیشه سکوریت هوشمند
شیشه های سکوریت هوشمند نوعی شیشه مدرن محسوب می شود، به طور معمول با استفاده از دو لایه سکوریت یا لمینت سکوریت و یک لایه هوشمند PDLC تولید می شود و قابلیت تغییر میزان شفافیت شیشه را فراهم می کند.
از آنجایی که این نوع شیشه علاوه بر مقاومت بالا و ایمنی، قابلیت تغییر وضعیت شیشه (شفاف و مات) را دارد، برای فضاهایی مثل اتاق جلسات، مراکز درمانی، پارتیشن اداری، هتل ها و غیره که به کنترل حریم خصوصی نیاز دارند، گزینه مناسبی است.

طرح شیشه سکوریت
طرح شیشه میرال یا سکوریت فقط جنبه تزیینی ندارد، بلکه بر میزان دید، عبور نور و هماهنگی متریال ها تاثیر می گذارد. به همین دلیل در بسیاری از پروژه های معماری و دکوراسیون داخلی، شیشه های سکوریت طرح دار جایگزین شیشه های ساده و شفاف شده اند.
با تکنیک چاپ، حکاکی، سندبلاست و رنگ آمیزی می توان طرح های مختلفی بر روی شیشه های سکوریت اجرا نمود که این طرح ها می توانند هندسی، سنتی، ساده و مدرن یا کاملا سفارشی باشند و متناسب با نوع پروژه انتخاب شوند.
به طور کلی می توان طراحی این شیشه را متناسب با سلیقه، میزان نور محیط، ابعاد شیشه، نوع کاربری فضا انجام داد که در لیست زیر محبوب ترین و کاربردی ترین طرح ها آمده اند:
- طرح هندسی
- طرح سنتی
- طرح ساده و مینیمال
- طرح لوگو و نوشته
- طرح دکوراتیو و سفارشی
- طرح بافت دار و برجسته

رنگ شیشه سکوریت
تنوع در رنگ شیشه های سکوریت باعث شده است این متریال علاوه بر ایمنی و مقاومت بالا، در معماری و طراحی دکوراسیون داخلی کاربرد گسترده ای داشته باشد. انتخاب رنگ مناسب می تواند بر جلوه بصری فضا، میزان عبور نور و هماهنگی شیشه با سایر متریال های پروژه تاثیر بگذارد.
در ادامه به معرفی پرفروش ترین رنگهای این شیشه در بازار می پردازیم:
- شیشه سکوریت دودی
- شیشه سکوریت برنز
- شیشه سکوریت قهوه ای
- شیشه سکوریت طلایی
- شیشه سکوریت مشکی
علاوه بر رنگ های رایج برخی از تولید کنندگان شیشه های سکوریت، آنها را در رنگ های سفارشی برای پروژه های لوکس و مدرن تولید می کنند. انتخاب رنگ این شیشه به نوع کاربری، سبک طراحی، میزان نور محیط و ترکیب متریال های پروژه بستگی دارد.
کاربرد شیشه سکوریت
شیشه های سکوریت به دلیل مقاومت بالا در برابر ضربه، فشار و تغییرات دمایی در صنایع مختلف صنعت ساختمان، تجهیزات دکوراسیون داخلی، خودروسازی و تجهیزات صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد. با این حال، کاربرد گسترده این نوع شیشه ایمنی در صنعت ساختمان است، چرا که علاوه بر ایمنی بالا، امکان اجرای طراحی های مدرن و استفاده در ابعاد بزرگ را نیز فراهم می کند.
کاربرد شیشه میرال یا سکوریت در بخش های مختلف ساختمان را می توان در لیست زیر بررسی کرد.
- کرتین وال
- درب شیشه ای
- پنجره سکوریت
- پارتیشن شیشه ای
- راه پله شیشه ای
- نرده شیشه ای
- جان پناه شیشه ای
- تراس و بالکن شیشه ای
- سقف شیشه ای
- آلاچیق شیشه ای
- کابین دوش شیشه ای
- روکش میز و کابینت
- ویترین فروشگاه
- آسانسور شیشه ای
- دیوارپوش شیشه ای
- کفپوش شیشه ای
- شیشه دودبند
- شیشه دکوراتیو

مزایای شیشه سکوریت
شیشه های سکوریت به دلیل فرآیند تولید ویژه، نسبت به شیشه های معمولی مقاومت و ایمنی بالاتری دارد و به همین دلیل به یکی از پرکاربردترین انواع شیشه در صنعت ساختمان تبدیل شده است.
این نوع شیشه علاوه بر تحمل بهتر ضربه و تغییرات دمایی، ظاهری مدرن دارد و امکان استفاده در ابعاد و طرح های مختلف را نیز فراهم می کند و به همین دلیل است که در پروژه های معماری و دکوراسیون داخلی بسیار مورد توجه قرار گرفته است.
از مهمترین مزایای شیشه های سکوریت می توان اشاره ای به موارد زیر داشت:
- دوام و طول عمر بالا
- مقاومت بالا در برابر ضربه و فشار
- مقاومت مناسب در برابر شوک حرارتی و تغییرات دما
- مقاومت بالا در برابر فشار باد و تنش های سازه ای
- ایمنی بالا به دلیل نوع شکست
- امکان استفاده در ابعاد بزرگ
- قابلیت استفاده در شیشه های دو جداره و لمینت
- تنوع بالا در رنگ، طرح و نوع اجرا
- ظاهر مدرن و افزایش بصری فضا
- عبور مناسب نور
- قابلیت استفاده در فضاهای داخلی و خارجی
- قابلیت استفاده در پروژه های معماری مدرن و مینیمال
این ویژگی ها باعث شده است که شیشه ایمنی میرال علاوه بر افزایش ایمنی ساختمان، در طراحی نما، دکوراسیون داخلی و اجرای فضاهای مدرن قابل استفاده باشد.
معایب شیشه سکوریت
با وجود مقاومت و ایمنی بالای شیشه میرال، این متریال نیز مانند هر مصالح ساختمانی محدودیت ها و معایب خاص خود را دارد که باید پیش از انتخاب و اجرا در نظر گرفته شوند. بسیاری از این محدودیت ها به فرآیند تولید و ساختار تقویت شده شیشه مربوط می شوند و در صورت بی توجهی، ممکن است در اجرا یا نگهداری پروژه مشکل ایجاد کند.
در ادامه به بررسی محدودیت ها و معایب شیشه های سکوریت خواهیم پرداخت:
- عدم امکان برش، سوراخکاری یا ابزار زنی پس از فرآیند سکوریت
- احتمال شکست کامل شیشه در صورت آسیب دیدن لبه ها
- دشوار بودن تعویض در برخی پروژه ها
- غیر قابل تعمیر بودن
- نیاز به اندازه گیری دقیق پیش از تولید
- وزن نسبتا بالا در ابعاد بزرگ
- حساسیت بیشتر در حمل و جا به جایی نسبت به برخی شیشه های معمولی
- هزینه بالا به نسبت شیشه معمولی
با این حال، بسیاری از این محدودیت ها با طراحی صحیح، تولید استاندارد و اجرای اصولی قابل کنترل هستند و به همین دلیل شیشه های سکوریت همچنان یکی از پرکاربردترین شیشه ها در صنعت ساختمان و معماری مدرن محسوب می شوند.
کلام آخر
در این مقاله از کمانش، متوجه شدیم که شیشه های سکوریت به دلیل مقاومت بالا، ایمنی مناسب و تنوع در طرح و رنگ، به یکی از پرکاربردترین انواع شیشه در صنعت ساختمان تبدیل شده است. این نوع شیشه علاوه بر مقاومت در برابر ضربه و تغییرات دمایی، امکان اجرا در نمای شیشه ای و دیگر بخش های ساختمان را دارد.
شناخت انواع شیشه میرال یا سکوریت، مشخصات، کاربردها، مزایا و محدودیت های آن کمک می کند تا بتوان متناسب با نیاز هر پروژه، انتخاب دقیق تر و اصولی تری داشت. انتخاب صحیح این شیشه علاوه بر افزایش ایمنی، می تواند در زیبایی بصری، دوام و کیفیت نهایی پروژه تاثیر قابل توجهی داشته باشد.
سوالات متداول شیشه سکوریت
شیشه سکوریت به انگلیسی چه می شود؟
شیشه سکوریت به انگلیسی می شود: Tempered Glass
سوراخ کردن شیشه سکوریت امکان پذیر است؟
سوراخکاری این شیشه باید قبل از فرآیند سکوریت شدن انجام شود، زیرا این شیشه پس از حرارت دهی و تقویت ساختار، دیگر قابلیت سوراخکاری ندارد.
محبوب ترین رنگهای شیشه سکوریت کدامند؟
دودی، برنز، قهوه ای، مشکی و طلایی محبوب ترین رنگهای این نوع هستند.
